تبلیغات
ترنم وحی - تحریفات عزاداری در هیئت ها 2

در مقاله قبلی به برخی از تحریفات هیئات و مداحی ها اشاره شد ...
در امتداد همان مقاله برخی درگر از این تحریفات را ارائه میکنیم
انشاءالله این مقاله ادامه دار خواهد بود ...

لطفا به ادامه مطلب مراجعه فرمایید

مكتب حسینى یا میكده حسینی
مدرسه و مكتب حسینى كه درس‌آموز جهاد و شهادت و ایثار و ظلم‌ستیزى است، در این اشعار به میخانه و میكده بدل می‌شود. این‌گونه اشعار ظاهراً از تعابیر عرفانى برخى شعرا از حماسه كربلا، به‌ویژه «عمان سامانی» تقلید شده است. اما روشن است كه تعبیر عرفانى از یك حماسه با عرفان‌زدگى كاملاً متفاوت است. تعابیر عرفانى تعابیرى استعاری،شخصى و نیازمند تفسیر هستند. اگر این تعابیر را وارد حوزه عمومى كنند و با آن سینه بزنند، به عرفان‌زدگى تبدیل می‌شود. در تاریخ ایران عرفان‌زدگى گرایش منفعلانه‌اى در برابر بی‌عدالتیهاى موجود بوده و در كنار جنون راه گریز مناسبى از مسئولیت و درد آگاهى بوده است.

دوباره خادما در میكده را وا می‌كنن
براى روضه حسین خیمه‌اى برپا می‌كنن
دیواراى میكده رو بیرق و پرچم می‌زنن
فرشته‌ها تو این عزا حلقه ماتم می‌زنن
***

تو بذار كه من بمونم سگ میخونه‌ات همیشه
دیگه دنیا رو نمی‌خوام كنج میخونه‌ات رو عشقه
***

دیوونه حسینم و دیوونه حسینم
خراب و مست گوشه میخونه حسینم
***

بیا اى كه خمار عشقى بر در میخانه ابالفضل
كه شوى مست مست ساغر میخانه ابالفضل
***

امام، شاه یا ارباب
عدم شناخت لازم نسبت به مقام امامت و ولایت موجب شده تا شاعران براى ستایش امام(ع) او را شاه یا ارباب خطاب كنند و ادبیات را به كار گیرند كه درخور دربار شاهان و سلاطین جور است. مثلاً شاعر یا مداح خود را سگ‌ِ امام(ع) و خاندانش بخواند. این‌گونه عبارات فقط در دربار شاهان ظالم پاداش دارد و در بارگاه امامان معصوم(ع) چیزى جز خوارى و مذل‍ّت نفس نیست:

بگذار آدمیان طعنه ز نند بد گویم
هر كه خود را سگ كوى تو نخواند آدم است
هر كى می‌خواد هر چى بگه
من سگ كوى زینبم
بهشت جاودان ز تو
كران و بیكران ز تو
سلطنت جهان ز تو
من سگ كوى زینبم
***

تمام حرف دلم خلاصه در یك كلام
كه من سگ زینب و حسینم والسلام
***

ملاحظه می‌شود كه ویژگى مشترك همه این اشعار، زمینه‌زدایى از نهضت عاشوراست كه با توسل به نوعى احساس‌گرایى و با چاشنى عشق و عرفان و تصوف صورت گرفته است. چرا باید مدرسه و مكتب حسینى را به میكده و خانقاه بدل سازیم؟ آیا به گفته شریعتی، ما از خون حسین(ع) ماده تخدیرى ساخته‌ایم؟ چرا از ویژگیهاى برجسته امام حسین(ع) چون آزادگی، ظلم‌ستیزى و عدالتخواهى صرف ‌نظر می‌كنیم و فقط چشم و ابروى او را می‌بینیم؟ چرا رابطه امام و امت را به ارتباطى صرفاً عاطفى و احساسى كه سطحی‌ترین ارتباط است، فرو می‌كاهیم؟ چرا امام حسین(ع) را ارباب خطاب می‌كنیم؟ آیا مفهوم ارباب از مفهوم امام جایگاه و مقام سیدالشهدا(ع) را بهتر بیان می‌كند؟

امام حسین(ع) به عاشق و خاطرخواه و بنده و نوكر و دیوانه و مجنون و مست و خمار و سگ و كفتر نیازى ندارد. امام(ع) یاری‌كننده و فریادرس می‌طلبد. فریادى كه در شور و غوغاى چنین مجالسى شنیده نمی‌شود و بی‌پاسخ می‌ماند.

مجالسى كه باید آزادگى و شهادت و ظلم‌ستیزى امام(ع) را مجسم سازد، تصویرگر لب لعل و نرگس شهلا و ابروان كمال یار است. مجالسى كه باید ظلم بنی‌امیه بر حسین(ع) و خاندانش را بازگو كند، نمایشگر حاجات و آمال و آرزوهاى شاعرو نوحه‌خوان است:

وقتى چشام روى هم بسته می‌شه
وقتى دلم از زمونه خسته می‌شه
چشمامو دریا می‌كنم
عقده‌هامو وا می‌كنم
یاد قدیما می‌كنم، یادش به‌خیر
با بچه‌هاى كوچه‌مون
با چادراى مادرامون گوشه یك پیاده‌رو
یاد محرم كرده بودیم تكیه علم كرده بودیم
همه پیرن مشكى به تن سینه و زنجیر می‌زنن
یك قلب كوچیك تو سینه مست و خریدار حسین

عشق و عاشقی‌اى كه مفهوم كلیشه‌اى بسیارى از اشعار عاشورایى امروزى است، یك عشق حقیقى نیست؛ بلكه نوعى عشق تین‌ایجرى و بازارى است كه همراه با نوعى رقص پا و آهنگ پاپ اجرا می‌شود، این‌گونه اشعار با اندكى تغییر اشعار خوبى براى یك خواننده لس‌آنجلسى خواهد بود. همچنان كه آنها را هم در عزا و هم در مولودی‌خوانى می‌خوانند. در واقع هیچ تفاوتى در عزادارى و مولودی‌خوانى دیده نمی‌شود، جز اینكه در یكى سینه می‌زنند و در دیگرى دست. این به معناى غلبه صورت بر معناست كه از آن جمله كاهش رغبت نسبت به سخنرانى در برابر نوحه‌سرایى و سینه‌زنى است. اكنون مجالس عزادارى نه با سخنران كه با مداح آن شناخته می‌شود. جوانان به‌ویژه به مجالسى رغبت دارند كه مداح محبوبشان اجراى برنامه دارد. اجراى برنامه مفهوم دقیقى است. مداحان امروزى غالباً بر روى سن رفته و با حركات مختلفى كه از خود نشان می‌دهند، به اجراى مداحى می‌پردازند. ظاهراً مدل لباس و ریش برخى مداحان نیز به صورت مد درآمده است. بدین‌سان فرایند زمینه‌زدایى از نهضت عاشورا به تكامل می‌رسد. پس از تبدیل مكتب حسینى به دربار و میكده و خانقاه، حال باید افتتاح بازار حسینى را اعلام كنیم. شما می‌توانید به این بازار بروید و از جدیدترین كاستها و از مدلهاى جدید لباس و ریش و تسبیح آگاه شوید. بی‌شك ظهور مداح دی‌جی‌ها به رونق این بازار خواهد افزود.

امام حسین(ع) در كربلا شهید شد و ما امروز نهضت او را مثله می‌كنیم. نهضت عاشورا در مجالس امروزى از اول محرم آغاز می‌شود و هم محرم با شام غریبان به پایان می‌رسد. نه پیشینه‌اى دارد و نه پیامدی. آیا امام حسین(ع) خود، خاندان و فرزندانش را به قتلگاه آورد تا ما فقط اشك بریزیم و از چشم و ابروى او سخن بگوییم و بهترین خواستهمان این باشد كه در بین‌الحرمین آن‌قدر سینه بزنیم تا بمیریم؟

آخر یه روز حاجتمو ازت می‌گیرم
میام تو بین‌الحرمین برات می‌میرم

امام حسین(ع) در وصیت‌نامه خود هدف قیام را اصلاح جامعه و امر به معروف و نهى از منكر اعلام كردند؛ اما ما هنوز معناى امر به معروف و نهى از منكر را نمی‌دانیم. سیدالشهدا(ع) حدود ده سال امامت شیعیان را بر عهده داشتند؛ اما چرا فقط هفتاد و دو نفر نداى او را لبیك گفتند. بی‌تردید شیعیان زیادى بودند كه آن حضرت را دوست می‌داشتند؛ اما تنها دوست داشتن كافى نبود. عبدالله بن عمر نیز بر حسین(ع) گریست؛ اما به یارى او برنخاست. امام حسین(ع) دو سال (و یا یك سال) قبل از مرگ معاویه خطبه مهمى را براى خواص در منا بیان می‌كند كه اگر در آن زمان مردم به امام زمان خود معرفت می‌داشتند، هیچ‌گاه لازم نمی‌شد تا حسین(ع) خون دهد كه امت به خواب رفته او بیدار شود. امام(ع) در این خطبه خواص شیعیان خود را مورد خطاب قرار می‌دهد و امروزه نیز خواص جامعه ما و از جمله شاعران و مداحان نهضت عاشورا مشمول این خطاب هستند. امام(ع) خواص را این‌گونه مورد عتاب قرار می‌دهد كه «به حق ائمه بی‌اعتنایى كردید، حق ناتوانان را تباه ساختید؛ ولى آنچه را كه حق خود می‌پنداشتید، طلبكار شدید. نه مالى هزنیه كردید و نه جانى را براى آفریدگار آن به مخاطره افكندید و نه به خاطر خدا با گروهى از مردم از در دشمنى درآمدید. شما از خداوند طمع بهشت او، هم‌جوارى رسولانش و امان از عذابش را دارید؟! می‌بینید كه پیمانهاى الهى نقض گردیده و هراسناك نمی‌شوید؛ ولى از براى پیمانهاى پدرانتان می‌هراسید. حال آنكه پیمان رسول خدا(ص) شكسته شده و نابینایان و گنگان و زمین‌گیران رها شدند. نه دل می‌سوزانید و نه درخور جایگاهتان رفتار می‌كنید و نه آنكه را چنین می‌كند، یارى می‌رسانید. بلكه با چرب‌زبانى و سازشكارى نزد ستمگران خود را آسوده می‌سازید. اینها همه چیزهایى است كه خداوند شما را به بازداشتن او و بازایستادن از آن فرمان می‌دهد و شما از آن غافلید

سخنان امام(ع) به خوبى وضعیت جامعه اسلامى را در عهد آن حضرت(ع) بیان می‌كند. هنگامى كه خواص جامعه نسبت به بی‌عدالتیها و مفاسد جامعه سكوت اختیار كنند و درخور جایگاهشان رفتار نكنند و به امام زمان خود معرفت و شناخت نداشته باشند و لذا حق آنان را ادا ننمایند، حادثه كربلا اتفاق خواهد افتاد. حفظ دین، اصلاح جامعه اسلامى و امر به معروف و نهى از منكر اهداف قیام عاشورا بودند. این اهداف بایستى در اشعار و نوحه‌هاى عاشورایى حضور داشته باشند. از سوى دیگر نهضت عاشورا الهام‌بخش آزادگى و شهادت و ظلم‌ستیزى است. همچنان كه نهضت عاشورا از اول محرم آغاز نمی‌شود در دهم محرم نیز پایان نمی‌یابد. مكتب حسینى ثمرات زیادى داشته است، انقلاب اسلامى خود از ثمرات این نهضت است و شهدا و جانبازان هشت سال دفاع مقدس درس‌آموزان این مكتب هستند. چگونه است كه بزرگ‌ترین انقلاب قرن و هشت سال حماسه حسینى حضور چندانی در اشعار و نوحه‌هاى عاشورایى ندارد.




برچسب ها: آسیب شناسی، عزاداری، هیئت، تحریفات، عاشورا، امام حسین،

Share      
ارسال توسط محمد سرباز آقا
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
شناخت رهبری
شهدا


منابع
تفسیرنور ، تفسیر نمونه ، تفسیر تسنیم ، مجمع البیان ، تفسیر نور الثقلین، تفسیر برهان ،جامع اءحادیث الشیعه ،جامع الاءخبار، عوالى اللئالى ،
خبرنامه





Powered by WebGozar

اوقات شرعی
امکانات
SEO Stats powered by MyPagerank.Net