تبلیغات
ترنم وحی - آوای قرآن و كاهش اضطراب

آدمی به عنوان پیچیده‏ترین و در هم تنیده‏ترین موجود، دارای نیازهای متعدد و متنوعی است. او سر پا نیازمند آفریده شده و همه زندگی او را نیاز دربرگرفته، و "دین‏" به تعبیر آلپورت گل سر سبد نیازهای اوست. ریشه احساس نیاز به دین، ژرف و عمیق است واین احساس یك وابستگی مطلق است. به دیگر سخن، انسان گرایش و كشش‏های دائمی به سوی آفریدگار خویش دارد و كوشش‏ها، زمزمه‏ها، طلب‏ها، راز و نیازهایش نیز برخاسته از آن كشش‏هاست. عبادت، تجلی خواست روحی بشر است و منظومه عبادات نیز شكل دادن و قالب ساختن برای آن حقیقت و تجلی فطری است كه در عمق فطرت انسان وجود دارد. آدمی قادر نیست از قلمرو راز و نیاز بگریزد و خود را نیازمند خداوند احساس نكند. اگر احساس كرد كه در زندگی او خدایی نیست، مثل مگس‏های خشك پاییزی می‏شود كه به محض این كه به شیشه می‏خورد، بی‏صدا می‏میرد. یكی از نیازهای بشر، گوش دادن به كلام خداوند است. آوای دلنشین قرآن حتی دردهای او را تسكین می‏دهد و نیازش را برمی‏آورد.

(در ادامه مطلب مطالعه کنید)

آوای قرآن و كاهش اضطراب

مرتضی شیرودی

آدمی به عنوان پیچیده‏ترین و در هم تنیده‏ترین موجود، دارای نیازهای متعدد و متنوعی است. او سر پا نیازمند آفریده شده و همه زندگی او را نیاز دربرگرفته، و "دین‏" به تعبیر آلپورت گل سر سبد نیازهای اوست. ریشه احساس نیاز به دین، ژرف و عمیق است واین احساس یك وابستگی مطلق است. به دیگر سخن، انسان گرایش و كشش‏های دائمی به سوی آفریدگار خویش دارد و كوشش‏ها، زمزمه‏ها، طلب‏ها، راز و نیازهایش نیز برخاسته از آن كشش‏هاست. عبادت، تجلی خواست روحی بشر است و منظومه عبادات نیز شكل دادن و قالب ساختن برای آن حقیقت و تجلی فطری است كه در عمق فطرت انسان وجود دارد. آدمی قادر نیست از قلمرو راز و نیاز بگریزد و خود را نیازمند خداوند احساس نكند. اگر احساس كرد كه در زندگی او خدایی نیست، مثل مگس‏های خشك پاییزی می‏شود كه به محض این كه به شیشه می‏خورد، بی‏صدا می‏میرد. یكی از نیازهای بشر، گوش دادن به كلام خداوند است. آوای دلنشین قرآن حتی دردهای او را تسكین می‏دهد و نیازش را برمی‏آورد.

مقاله حاضر، از چكیده سه تحقیق پزشكی سخن می‏گوید كه در هر یك از آنها، تاثیر آوای قرآن كریم در كاهش استرس و اضطراب بیماران، مورد مطالعه قرار گرفته است.

1. بررسی میزان تاثیر آوای قرآن كریم بر كاهش سطح اضطراب قبل و بعد از انجام اقدامات تشخیصی و درمانی.

در چكیده تحقیق فوق كه در دانشگاه علوم پزشكی اصفهان، سال 1376 صورت گرفت، آمده است: "اضطراب پدیده شایع عصر ماست; اما پیشینه‏ای به طول تمامی تاریخ دارد، و از این رو، همواره مورد توجه بوده است. با این وصف، اضطراب كم، برای حیات و زندگی روزمره لازم است، ولی قطعا اضطراب زیاد، آثار و زیان‏های جدی بر جسم و روان و روابط اجتماعی می‏گذارد، و در نتیجه، كنترل و مهار آن همیشه توصیه شده است. شاید به این علت در سال‏های اخیر، پژوهشگران تاكید و توجه زیادی بر روش‏های غیر دارویی كاهش اضطراب دارند، و در این راستا، در تحقیقات فراوان، تاثیر انواع موسیقی بر كاهش اضطراب، ارزیابی شده است. یكی از اقسام موسیقی، موسیقی ناشی از تلاوت آیات قرآن كریم است. این موسیقی عرفانی و دلپذیر، یكی از باشكوه‏ترین ابعاد اعجاز بیانی قرآن مجید است."

هدف تحقیق، بررسی تاثیر آوای قرآن بر وضعیت استرس بیماران، قبل و بعد از اقدامات درمانی است. فرضیه تحقیق عبارت است از: آوای قرآن بر كاهش شدت اضطراب قبل و بعد از انجام اقدامات تشخیصی و درمانی، مؤثر است. این طرح تحقیقاتی، یك مطالعه نیمه‏تجربی به شمار می‏رود كه جامعه آماری آن را، كلیه بیماران بخش‏های داخلی و جراحی بیمارستان امام حسین (ع) و امام خمینی (ره) اصفهان تشكیل می‏داد. این بیماران قرار بود تحت‏یك نوع پروسیجر تهاجمی قرار گیرند. حجم نمونه در این مطالعه 80 نفر بوده‏اند كه به طور تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار داده شدند. در این تحقیق، برای كاهش اضطراب گروه آزمون، از 20 دقیقه آوای قرآن كریم با صدای اساتید بزرگ مصری و ایرانی كه از بین آیات و سوره‏های مختلف انتخاب شده بود، استفاده گردید، و از طریق هدفون به استماع واحدهای بیمارستانی رسانده شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم‏افزار EPL6 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، و نتایج زیر به دست آمد:

در مرحله اول، كاهش اضطراب در دو گروه شاهد و آزمون محسوس نبود; در حالی كه در گروه آزمون در مراحل دوم و سوم - قبل و بعد از انجام پروسیجر میزان اضطراب كاهش یافته بود; اما این كاهش در گروه شاهد مشاهده نشد. و نیز، در بررسی علائم حیاتی در گروه آزمون، میزان فشار خون سیستول و تنفس تعدیل یافته، ولی تعداد نبض، و میزان فشار خون دیاستول در مقایسه با گروه شاهد، تغییر معناداری نداشت. همچنین، عوامل دیگری مثل سابقه انجام پروسیجر، نوع عمل، سن، جنبش، سابقه استماع به موسیقی یا تلاوت آیات قرآن، تشخیص پزشكی و... بررسی گردید، كه هیچ كدام ارتباط معناداری با كاهش سطح اضطراب نشان ندادند. بنابراین، نتایج تحقیق نشان داد كه فرضیه تحقیق درست و قابل اثبات است; یعنی آوای قرآن كریم بر كاهش سطح اضطراب بیماران قبل و بعد از انجام تشخیصی و درمانی تاثیر دارد.

2. میزان تاثیر آوای قرآن كریم بر اضطراب بیماران، قبل از عمل جراحی در بیمارستان‏های منتخب تهران در سال 1376.

تحقیق مذكور نیز نیمه‏تجربی بود كه به منظور بررسی میزان تاثیر آوای قرآن كریم بر اضطراب بیماران، قبل از عمل جراحی قلب صورت گرفت. این پژوهش، در بخش جراحی قلب بیمارستان امام خمینی (ره) تهران انجام یافت. هدف كلی پژوهش، تعیین میزان تاثیر آوای قرآن كریم بر اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی بود. ابزار مورد استفاده در پژوهش را، سیاهه حالت فرم اضطراب اسپیل برگر، پرسش‏نامه اطلاعات فردی، چك‏لیست ثبت علائم حیاتی، برگه ثبت تعداد دفعات و مدت زمان گوش كردن به آوای قرآن تشكیل می‏داد. تعداد 80 نفر از بیماران با توجه به مشخصات نمونه انتخاب شدند. از این تعداد، 50 نفر در گروه آزمون، از بعد از ظهر روز قبل، دو بار و هر بار 15 دقیقه به آوای قرآن كریم گوش كردند، و 30 نفر در گروه شاهد قرار گرفتند، كه تحت تاثیر دخالت و مداخله پژوهشگر قرار نداشتند، و تنها از مراقبت‏های معمول بخش جراحی استفاده می‏كردند. اضطراب بیماران در دو گروه با بعد از ظهر روز قبل از عمل و صبح عمل با پرسش‏نامه اضطراب اسپیل برگر و چك لیست ثبت علائم حیاتی سنجیده شد، و در پایان نمونه‏گیری، میزان كاهش اضطراب گروه آزمون و شاهد مقایسه گردید. تجزیه و تحلیل یافته‏های آزمون آماری نشان از آن داشت كه میزان اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی، به تاثیر از آوای قرآن، كاهش یافته است.

3. بررسی تاثیر آوای قرآن كریم بر میزان اضطراب بیماران بستری در بخش‏های مراقبت ویژه قلبی یكی از بیمارستان‏های منتخب تهران در سال 1376.

پژوهش مذكور، یك مطالعه نیمه‏تجربی بود كه با هدف مطالعه تاثیر آوای قرآن كریم بر میزان اضطراب بیماران بستری در بخش‏های مراقبت ویژه قلبی یكی از بیمارستان‏های منتخب شهر تهران انجام شده است. تعداد نمونه‏های این پژوهش 60 نفر بودند كه به صورتی تصادفی و با استفاده از قرعه‏كشی در دو گروه آزمایش كنترل قرار گرفتند. جهت گرد آوری داده‏ها، از پرسش‏نامه دو قسمتی استفاده شد. قسمت اول پرسش‏نامه مربوط به اطلاعات فردی و سؤالاتی در مورد موسیقی‏های مذهبی بود، و بخش دوم، شامل پرسش نامه استاندارد اسپیل برگر بود. در این پژوهش برای گروه آزمایش با صدای استاد عبدالباسط، آیات 10 تا 23 سوره یوسف با استفاده از ضبط صوت مجهز به هدفون به مدت 20 دقیقه پخش شد. قبل و بعد از پخش آوای قرآن كریم، در دو گروه آزمایش و كنترل فرم اضطراب اسپیل برگر توسط واحدها تكمیل و جهت تعیین میزان اثر بخش آوای قرآن كریم، اختلاف نمرات اضطراب قبل و بعد از مداخله، محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از آزمون‏های آماری تی، فیشر، كای اسكوئر و كوكران استفاده شد. نتایج‏حاصل از پژوهش نشان داد كه استماع آوای قرآن كریم باعث كاهش اضطراب بیماران می‏شود.

نتیجه

در سال‏های آغازین قرن بیست و یكم نیز توجه و گرایش به معنویت مهم‏ترین پدیده زمان ماست، و دیگر همانند گذشته، جدال با معنویت و خداوند، جدالی ترقی‏خواهانه به نظر نمی‏رسد. از یك طرف علم در پاسخ به سؤالات انسان اظهار عجز و ناتوانی می‏كند و به قول سارتر (1971) علم مرده است، و از طرف دیگر احساس تنهایی، ناامنی، پوچی و وانهادگی او را سخت می‏آزرد. راه نجات از این بحران در آمیختن معنویت و عقلانیت است كه یك پای آن وحی و پای دیگرش عقل است.

هفته نامه پگاه حوزه - شماره 88




طبقه بندی: مقالات، 
برچسب ها: قرآن، اظطراب، آوای قرآن، کاهش اظطراب، درمان اظطراب،

Share      
ارسال توسط محمد سرباز آقا
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
شناخت رهبری
شهدا


منابع
تفسیرنور ، تفسیر نمونه ، تفسیر تسنیم ، مجمع البیان ، تفسیر نور الثقلین، تفسیر برهان ،جامع اءحادیث الشیعه ،جامع الاءخبار، عوالى اللئالى ،
خبرنامه





Powered by WebGozar

اوقات شرعی
امکانات
SEO Stats powered by MyPagerank.Net