تبلیغات
ترنم وحی - آفرینش شیطان

چرا خداوند شیطان را آفرید، با اینكه می‌دانست سرچشمه وسوسه‌ها و گمراهیها می‌شود؟ مگرخدا انسان را برای تكامل و رسیدن به سعادت، از طریق بندگی خود نیافریده است پس وجود شیطان كه یك موجود ویرانگر و ضد تكامل است، چه دلیلی می‌تواند داشته باشد؟


برای رسیدن به پاسخ سوال فوق كه ذهن هر انسانی را به خود مشغول كرده و هر كسی به نوعی یا جوابگوی سوال بالا بوده و یا در توجیه آن برآمده بر اساس مفاهیم قرآنی و حدیثی چنین است كه :

(در ادامه مطلب مطالعه کنید)

چرا خداوند شیطان را آفرید، با اینكه می‌دانست سرچشمه وسوسه‌ها و گمراهیها می‌شود؟ مگرخدا انسان را برای تكامل و رسیدن به سعادت، از طریق بندگی خود نیافریده است پس وجود شیطان كه یك موجود ویرانگر و ضد تكامل است، چه دلیلی می‌تواند داشته باشد؟

 

برای رسیدن به پاسخ سوال فوق كه ذهن هر انسانی را به خود مشغول كرده و هر كسی به نوعی یا جوابگوی سوال بالا بوده و یا در توجیه آن برآمده بر اساس مفاهیم قرآنی و حدیثی چنین است كه:

 

آفرینش، شاهكار خلقت

خدا هر چه را آفریده به بهترین شكل ممكن برای آن موجود، نیكو آفریده است، او شیطان راه شیطان نیافرید؛ چون از ابتدا او را با فطرت پاكی آفرید و او سالها همنشین فرشتگان بود، ولی وی بعدا دچار تكبر شد و نافرمانی خدا نمود. توضیح اینكه حكمت الهی اقتضا دارد به هر چیزی كه امكان آفرینش وجود دارد، آن را بوجود آورد تا از ذات بی نیاز الهی كسب فیض كند، شیطان هم یكی از موجودات و مخلوقات خداست كه او را پدید آورد تا كسب فیض كند اما او با اختیار خویش تكبر كرد و كافر شد و به جای توبه از گناه، از خدا مهلت گرفت تا افراد زیادی از فرزندان آدم را گمراه كند. غافل از اینكه او وسیله برای قرب، كمال، ترقی و كسب پاداش بیشتر برای ذریه آدم شد چرا كه آدمیان با مقاومت در برابر تهاجمات مداوم او به كمال و قرب الهی نایل خواهند شد.

 

عامل پیشرفت

همچنانكه گفتیم وجود شیطان برای مومنان و پویندگان راه حق نه تنها زیانبخش نیست، بلكه وسیله‌ای برای پیشرفت و تكامل اوست. چون پیشرفت و ترقی و شكوفایی استعدادها همواره در میان تضادها صورت می‌گیرد. و شیطان از بیرون و نفس اماره از درون باعث آبدیده شدن انسان و قدرت روحی او می‌گردند. بر این اساس در صورتی كه حقیقت بین بوده باشیم، خواهیم دید كه وجود شیطان منشا خیر است.

 

شیطان، توسعه گر میدان فعالیتی انسان

همچنین اگر شیطان و وسوسه او نبود، میدان مبارزه با نفس پدید نمی‌آمد و انسان از فرشتگان برتر نمی‌گردید چونكه ترك گناهان مستلزم مبارزه با خواهشهای نفسانی است و گمراهیهای وی پیگیر و مداوم است. بنابراین؛ این مبارزه و رسیدن به كمال مطلوب پاداش بیشتری دارد علاوه بر آن انسان تا در مقابل دشمنی سرسخت و نیرومند قرار نگیرد، هرگز نیازی نمی‌بیند تا نیروها و نبوغش را هماهنگ كند چرا كه در تاریخ نیز ثابت شده است كه نیروهای بسیار قوی و كار آمد و قلعه‌های مستحكم همیشه در مقابل دشمن قوی و سرسخت پدید آمده است به عنوان نمونه فرماندهان و سربازان ورزیده و قوی، كسانی هستند كه در جنگهای بزرگ، با دشمنان سرسختی رو در رو بوده‌اند و سیاستمداران با تجربه و ورزیده كسانی هستند كه در بحرانهای سخت سیاسی، با دشمنان نیرومندی در گیر بوده‌اند. بنابراین وجود ابلیس توأم با خیر است؛ وجودش، شر محض نیست، بلكه شر آمیخته با خیر است.

 

نظر دانشمندان امروزی

دانشمندان امروز در مورد فلسفه وجود میكربهای مزاحم می‌گویند: "اگر آنها نبودند سلولهای بدن انسان در یك سستی و بی حالی فرو می‌رفتند و احتمالا رشد و نمو انسان از هشتاد سانتیمتر تجاوز نمی‌كرد و همگی به صورت آدمهای كوتوله بودند، پس انسانهای كنونی با مبارزه با میكربهای مزاحم، رشد و نمو بیشتری كسب كرده اند."

 

مَثَل شیطان

مَثَل باغبان است كه شاخه‌های تر را پرورش می‌دهد و شاخه‌های خشك را می‌زند، شیطان نیز با ایجاد موانع و انحرافات، فرد مومن را هر چه بیشتر مقاوم و آبدیده می‌كند در مقابل اگر انسان دقت نكند چه بسا همین شیطان باعث بدبختی وی نیز شود.

 

شیطان اثباتگر اختیار آدمی

ج- وجود ابلیس برای عالم انسانی ضروری است چون انسان موجودی مختار است و همیشه در دنیا بر اساس آیه دهم سوره بلد دو دعوت وجود دارد: "و او را به راه خیر و شرّ هدایت كردیم‏! ." و همچنین طبق آیه هشتم سوره شمس خداوند، پلیدكاری و پرعیزگاری‌ را نیز به انسان آموخته.

 

در واقع انسان در یك دو راهی قرار دارد كه از یك سو دعوت به خیر و صلاح و تمامی پیامبران، كتب آسمانی و عقل و فطرت آدمی صف بسته‌اند و از طرف دیگر دعوت به شر و فساد و شیاطین و نفس اماره در آن نمایان است و هر دو جبهه، انسان را به سوی خود می‌خوانند و آدمی این توان را دارد كه به هر یك از دو طرف گرایش یابد. انسان مختار با اختیارش یكی از دو راه بر می‌گزیند چرا كه باید كمال خویش را توسط نیروی اختیارش كسب كند.

 

لذت بخشی نتایج زحمات

اگر راه بدی در وجود انسان بسته باشد و به تعبیر قرآن فقط میل به تقوا در انسان باشد ، ولی میل به بدی در او نباشد ، آن تقوا، تقوا نیست زیرا تقوا وقتی تقواست كه فرد در حالی كه میل به زشتی و دعوت به زشتی در او هست، تقوا را انتخاب كند.

بر این اساس اگر شیطان و دعوت به بدی نباشد، عمل صالح نیز ارزش ندارد چون فرد مجبور است، عمل صالح انجام دهد. وقتی فردی با تقوا است كه میل و دعوت به فجور نیز در او باشد و فرد با اختیارش راه صلاح و خیر را برگزیند و این ارزشمند و مستحق پاداش است و به قول معروف تا بد نباشد، خوب شناخته نمی‌شود، تا بیماری نباشد، قدر سلامتی مشخص نمی‌گردد و تا بد سیرتان نباشند، نیك سیرتان مشخص نمی‌گردند و تا كج راهه‌ها نباشند، راه مستقیم و راست، باز شناخته نمی‌شود.


 جمع بندی :

مطالب گفته شده را در چند بند می‌توان دسته‌بندی كرد:

 

انسان با رسیدن به كمال برتر از ملائكه شد و ناگفته روشن است كه اینها همه در اثر وجود شیطان و فواید وجود اوست و وجود او، همه از روی مصلحت بوده است.

وجود ابلیس برای امتحان بندگان ضرورت دارد تا افراد خود را بشناسد كه اگر بین دو راه خیر و شر قرار گیرند، كدام راه را انتخاب می‌كنند؛ راه مستقیم و خیر یا راه شیطانی و شر؟ در سوره سبا آیه بیست و یكم چنین می‌خوانیم كه:"او سلطه بر آنان نداشت جز برای اینكه مؤمنان به آخرت را از آنها كه در شكّ هستند باز شناسیم‏؛ و پروردگار تو، نگاهبان همه چیز است‏!.

طبق این آیه ابلیس، وسیله‌ای برای آزمایش، و این دنیا آزمایشگاه انسانهاست و به حقیقت انسانها در این دنیا آزمایش می‌شوند. چنانكه امام علی علیه السلام فرمودند: " شما را در دنیا آزموده‌اند و برای غیر دنیا آفریده‌اند...."


 منابع :

مكارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه.

نهج البلاغه، مترجم محمد دشتی.

طباطبایی محمدحسین، تفسیر المیزان.

دائرة المعارف قرآن كریم، مركز فرهنگ و معارف قرآن.

مرتضی مطهری، توحید.

سید رضا پاكنژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر.

نویسنده: فاطمه شاه محمدی

 

 




طبقه بندی: پرسمان، 
برچسب ها: شیطان، عامل پیشرفت، مَثَل شیطان، شیطان اثباتگر اختیار آدمی، لذت بخشی نتایج زحمات، آفرینش، شاهكار خلقت، توسعه گر میدان فعالیتی انسان،

Share      
ارسال توسط محمد سرباز آقا
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
شناخت رهبری
شهدا


منابع
تفسیرنور ، تفسیر نمونه ، تفسیر تسنیم ، مجمع البیان ، تفسیر نور الثقلین، تفسیر برهان ،جامع اءحادیث الشیعه ،جامع الاءخبار، عوالى اللئالى ،
خبرنامه





Powered by WebGozar

اوقات شرعی
امکانات
SEO Stats powered by MyPagerank.Net